Þönglabakki.

Þönglabakki er að öllum líkindum landnámsjörð.  Í landnámu stendur stutt og laggott.  "Þorgeir hét maður, er nam Þorgeirsfjörð og Hvalvatnsfjörð."  Þetta er allt og sumt, svo að afar líklegt er að Þorgeir hafi hvorki verið ættstór eða auðugur.

Þönglabakki er kirkjujörðin í Fjörðum, og líklega reist þar á fyrstu öld kristni á Íslandi.  Kirkjan stóð á háum hól rétt fyrir sunnan slysavarnarfélagsskýlið þar sem það stendur nú.  Alla tíð hefur þessi kirkjusókn þótt með þeim allra aumustu á Íslandi.  Prestar hér voru alla jafna sára fátækir og þurftu sumir að leita á náðir fátækrastyrkts þurfandi presta.  Þó ber þess að geta að Þönglabakki var alla jafna besta bújörðin í Fjörðum.

Jörðin fór í eyði árið 1944, en síðustu ábúendur þar voru Jóhannes Kristinsson og Sigurbjörg Guðlaugssdóttir, en þau fluttu til Flateyjar.

Á Þönglabakka voru nokkrar hjáleigur.   Háagerði sem sést ennþá mjög vel móta fyrir tóftum skammt sunnan og ofan Þönglabakka, en fór í eyði 1925.  Suður frá Þönglabakka inni í dal eru tóftir sem heita Bújarðir, sem síðar var notað sem sel.  Loks er Brimnes, lítið kot á nesinu utan Þönglabakka og er talið að hafi farið í eyði í Stórubólu.

Í fjörðum var gefið út sveitablað fyrir tilstuðlan séra Árna Jóhannessonar.  Nefndist það "Dægradvöl" og var handskrifað eitt eintak af hverju tölublaði og fór það eintak bæ af bæ í sveitinni.  Gaman væri að vita hvort enn sé til eitthvað eintak í dag af þessu sveitablaði.

Staðsetning Norðlæg mæling Vestlæg mæling
Eyðibýlið Þönglabakki 66.09.183 - N 18.07.489 - V

Hluti málverks af Þönglabakka eftir Grím Sigurðsson frá Jökulsá á Flateyjardal

Fagurt er í fjörðum.  Jóhannes Bjarnason og Árni Bjarnason 1982

Rústir Þönglabakka stuttu áður en þær voru rifnar

Fagurt er í fjörðum.  Jóhannes Bjarnason og Árni Bjarnason

Þönglabakkakirkja var helguð postulunum Andrési og Pétri, Ólafi konungi, Magnúsi Eyjajarli og Nikulási.  Kirkjan sjálf hét Ólafskirkja.  Annexía var í Flatey og mun hún hafa verið Maríukirkja.

Eftirfarndi prestatal er til um þekkta presta á Þönglabakka  Sjá nánar í bókinni "Prestatal og prófasta á Íslandi" eftir Svein Níelsson.

 

Prestur Kom Fór
Ólafur Magnússon 1454 dó 1461
Kolbeinn Gamlason 1596  
Hálfdán Gamlason 1600  
Árni Jónsson 1630 1949
Bjarni Jónsson 1649 dó 1671
Sigurður Gunnlaugsson 1671 1683
Þorkell Þórðarson 1683 dó 1693
Guðmundur Jónsson 1693 1695
Jón Guðbrandsson 1696 1702
Guðmundur Þorláksson 1703 dó 1747
Jón Guðmundsson (sonur G.Þ.) 1747 dó 1767
Snæbjörn Halldórsson 1767 1779
Benjamín Jónsson 1779 1790
Einar Grímsson 1790  
Eiríkur Þorleifsson 1805  
Kristján Þorsteinsson 1812  
Sigurður Grímsson 1819  
Björn Þorvaldsson 1830  
Páll Halldórsson 1836  
Magnús Sigurðsson 1839  
Einar Br. Sívertsen 1844  
Finnur Þorsteinsson 1857  
Jón Reykjalín 1863 1888
Árni Jóhannesson 1888 1892
Sigurður Jónsson 1893 1902